Ο Φρίντριχ Μερτς είναι ο ξεκάθαρος νικητής των γερμανικών εκλογών. Το ερώτημα τώρα για τον συντηρητικό ηγέτη είναι πόσο γρήγορα και με ποιον μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού – και αν οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν να επηρεάσουν τη διαδικασία. Η Γερμανία έκανε στροφή προς τα δεξιά, με τους Χριστιανοδημοκράτες (CDU/CSU) του Μερτς να κόβουν πρώτοι το νήμα με πσσοστό περίπου 29% των ψήφων, γεγονός που σημαίνει ότι χρειάζονται τουλάχιστον έναν ακόμη εταίρο για να εξασφαλίσουν μια λειτουργική κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Ο 69χρονος Μερτς αντιμετωπίζει περίπλοκες και μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις συνασπισμού μετά την άνοδο της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στην ιστορική δεύτερη θέση μετά την κατάρρευση της τριμερούς συμμαχίας του καγκελαρίου Όλαφ Σολτς.
Ο Μερτς νομικός με θητεία σε μεγάλες εταιρείες και χωρίς προηγούμενη θητεία σε κυβερνητικά πόστα, πρόκειται να αναλάβει τα ηνία της μεγαλύτερης οικονομίας στην Ευρώπη η οποία κλυδωνίζεται και διχάζεται λόγω της μετανάστευσης και των έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, παγιδευμένη μεταξύ των ΗΠΑ και της διεκδικητικής Ρωσίας και Κίνας.
«Η Γερμανία αλλάζει προσανατολισμό»
Το αντιμεταναστευτικό, αντιευρωπαϊκό (AfD) αναδείχθηκε δεύτερη δύναμη, με το υψηλότερο ποσοστό ψήφων που έχει συγκντρωσει ποτέ, περίπου 21%. Λίγες ώρες αφότου έκλεισαν οι κάλπες, ο Μερτς δήλωσε ότι η Γερμανία πρέπει να αλλάξει προσανατολισμό και να τερματίσει την εξάρτηση δεκαετιών από την Ουάσιγκτον, δεδομένου ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είναι «σε μεγάλο βαθμό αδιάφορος» για τη μοίρα της Ευρώπης. Στις πρώτες του παρατηρήσεις μετά τη νίκη, επέκρινε τα «εξωφρενικά» σχόλια από την Ουάσιγκτον κατά τη διάρκεια της εκστρατείας, συγκρίνοντάς τα με εχθρικές επεμβάσεις από τη Ρωσία.
«Είμαι σε στενή επαφή με πολλούς πρωθυπουργούς, αρχηγούς κυβερνήσεων της ΕΕ. Και πρέπει να είναι απόλυτη προτεραιότητα η ενίσχυση της Ευρώπης όσο το δυνατόν γρηγορότερα, ώστε, βήμα προς βήμα, να επιτύχουμε πραγματικά την ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ. «Δεν πίστευα ότι θα έπρεπε να πω κάτι τέτοιο… Αλλά μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, είναι σαφές ότι οι Αμερικανοί, τουλάχιστον αυτή η αμερικανική κυβέρνηση, είναι σε μεγάλο βαθμό αδιάφοροι για τη μοίρα της Ευρώπης».
Ο Μερτς, ο οποίος δήλωσε ότι δεν ήταν σίγουρος για το μέλλον του ΝΑΤΟ, τόνισε επίσης τις παρεμβάσεις της Ουάσιγκτον στη γερμανική προεκλογική εκστρατεία και τη συνέκρινε με τη ρωσική παρέμβαση. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει φλερτάρει ανοιχτά με το AfD και έχει επικρίνει τους κυρίαρχους πολιτικούς της Γερμανίας για την άρνησή τους να συνεργαστούν με ένα κόμμα που φλέρταρε με συνθήματα της ναζιστικής εποχής, κάλεσε να σταματήσουν οι κυρώσεις στη Ρωσία και ζήτησε μαζικές απελάσεις μεταναστών.
Ο Τραμπ τις τελευταίες εβδομάδες έχει υποσκελίσει την Ευρώπη πραγματοποιώντας απευθείας συνομιλίες με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ απείλησε να αποσύρει τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ από την ήπειρο. Η Γερμανία φιλοξενεί τις μεγαλύτερες δυνάμεις αμερικανικών στρατευμάτων που σταθμεύουν στην Ευρώπη.
Ο Τραμπ νωρίτερα την Κυριακή περιέγραψε το εκλογικό αποτέλεσμα ως απόδειξη ότι «ο λαός της Γερμανίας κουράστηκε από την ατζέντα χωρίς κοινή λογική, ειδικά για την ενέργεια και τη μετανάστευση, που επικρατεί τόσα χρόνια». Ο απερχόμενος αντικαγκελάριος της Γερμανίας Ρόμπερτ Χάμπεκ δήλωσε ότι η χώρα του αντιμετωπίζει μια «ιστορική πρόκληση» που απαιτούσε επείγουσα δράση. «Οι ΗΠΑ δεν αφήνουν απλώς πίσω την Ευρώπη, εργάζονται ενάντια στην Ευρώπη», είπε το κορυφαίο στέλεχος των Πρασίνων.
Το SPD θρηνεί το χειρότερο αποτέλεσμα από το 1887
Ο Μερτς δεν έχει άλλη επιλογή από το να σχηματίσει συνασπισμό με το Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα του απερχόμενου καγκελάριου Όλαφ Σολτς, το οποίο κέρδισε λίγο περισσότερο από το 16% των ψήφων – στο χειρότερο αποτέλεσμά του από το 1887. Όμως, το βράδυ της Κυριακής, παρέμεινε ασαφές εάν ο Μερτς θα μπορούσε να διαπραγματευτεί μια κυβερνητική πλειοψηφία αρκετά ισχυρή ώστε να προχωρήσει σε θεμελιώδεις μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένων αναθεωρήσεων σε ένα συνταγματικά κατοχυρωμένο όριο στον δημόσιο δανεισμό.
«Γνωρίζω την κλίμακα της πρόκλησης που βρίσκεται μπροστά μας», είπε ο Mερτς. «Το προσεγγίζω αυτό με τον μεγαλύτερο σεβασμό. Και ξέρω ότι δεν θα είναι εύκολο». «Είχαμε μια σκληρή εκστρατεία, αλλά τώρα θα μιλήσουμε μεταξύ μας», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι μπορεί να είναι ακόμη πιο δύσκολο να σχηματιστεί ένας συνασπισμός από ό,τι περίμενε κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας.
