Η αμερικανική βιομηχανία σόγιας, ένας από τους κορυφαίους παγκόσμιους παραγωγούς και εξαγωγείς, βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρή ύφεση, καθώς ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας κλιμακώνεται. Οι δασμοί που επέβαλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ στα κινεζικά προϊόντα, σε συνδυασμό με την απάντηση της Κίνας, έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό μείγμα για τους Αμερικανούς αγρότες.
Οι αγρότες, που αποτελούν μια σημαντική κοινωνική ομάδα στις Ηνωμένες Πολιτείες, βρίσκονται στο επίκεντρο αυτού του εμπορικού πολέμου. Οι εξαγωγές σόγιας, ένα από τα βασικά προϊόντα τους, έχουν πληγεί σοβαρά από τους δασμούς, απειλώντας τα εισοδήματά τους και την ίδια την επιβίωσή τους.
Η κατάσταση αυτή αναμένεται να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην αμερικανική οικονομία, καθώς η παραγωγή σόγιας είναι ένας από τους βασικούς πυλώνες της. Επιπλέον, οι επιπτώσεις θα είναι αισθητές και στην παγκόσμια αγορά, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ένας από τους σημαντικότερους παίκτες στον κλάδο.
Το θέμα θίγει εκτενώς δημοσίευμα του CNN, σύμφωνα με το οποίο οι Αμερικανοί αγρότες και ειδικά όσοι ασχολούνται με την παραγωγή προϊόντων σόγιας, θα είναι ανάμεσα στους μεγάλους χαμένους από τον εμπορικό πόλεμο του Τραμπ.
Η Κίνα και οι ΗΠΑ βασίζονται η μία στην άλλη για το εμπόριο, αν και η σχέση είναι άνιση. Το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ με την Κίνα διευρύνεται εδώ και δεκαετίες και έφτασε στο αποκορύφωμά του το 2018, κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ ως προέδρου. Ενώ οι Αμερικανοί καταναλωτές συνεχίζουν να αγοράζουν περισσότερα κινεζικά προϊόντα, οι εξαγωγές των ΗΠΑ προς την Κίνα έχουν αυξηθεί με πολύ πιο αργό ρυθμό.
Η Κίνα αγοράζει κυρίως γεωργικά προϊόντα από τις ΗΠΑ. Οι εισαγωγές σόγιας, που χρησιμοποιούνται κυρίως για ζωοτροφές, δέχθηκαν ήδη πλήγμα κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ, όταν οι δύο χώρες συγκρούστηκαν στο πλαίσιο άλλου εμπορικού πολέμου.
Τότε, η Κίνα επεδίωξε να διαφοροποιήσει την πηγή των εισαγωγών της και αναζήτησε αγροτικά προϊόντα από άλλες χώρες. Η χώρα πρόκειται να το πράξει και πάλι μετά την επιβολή δασμών 125% σε όλες τις εισαγωγές των ΗΠΑ – μια κίνηση που οι αναλυτές εκτιμούν, ότι θα μπορούσε να ρίξει τις εισαγωγές αμερικανικών γεωργικών προϊόντων όπως η σόγια, προς την Κίνα, κοντά στο μηδέν.
Οι αμερικανικές εξαγωγές σόγιας προς την Κίνα υπόκεινται πλέον σε συνολικό δασμό 135%, ο οποίος προκύπτει από τον δασμό 10% που επιβλήθηκε σε ορισμένα γεωργικά προϊόντα τον Μάρτιο, συν τον δασμό 125% που ανακοινώθηκε την Παρασκευή.
Την τελευταία φορά, ωφελήθηκε η Βραζιλία
Κατά τη διάρκεια του πρώτου εμπορικού πολέμου ΗΠΑ-Κίνας, η Βραζιλία -ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σόγιας στον κόσμο- βγήκε ιδιαίτερα κερδισμένη, με τις εισαγωγές του συγκεκριμένου προϊόντος από την Κίνα να αυξάνονται κατακόρυφα, στην πάροδο των ετών. Οι βραζιλιάνικες εξαγωγές σόγιας προς την Κίνα έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 280% από το 2010, ενώ οι αμερικανικές εξαγωγές παρέμειναν αμετάβλητες.
Τον περασμένο Νοέμβριο, ο Σι πραγματοποίησε επίσκεψη στη Βραζιλία, η οποία είχε ως στόχο την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των δύο χωρών. Το 2024, η Κίνα ήταν ο κύριος προορισμός για τη βραζιλιάνικη σόγια και εκπροσώπησε περισσότερο από το 73% των συνολικών εξαγωγών σόγιας της χώρας.
Με την παραγωγή που αναμένεται να αυξηθεί -η σοδειά σόγιας της Βραζιλίας αναμένεται να φθάσει φέτος σε επίπεδα ρεκόρ- η Κίνα θα μπορούσε να αυξήσει τις εισαγωγές της από τη Βραζιλία και άλλες χώρες της Νότιας Αμερικής όπως η Αργεντινή, η οποία είναι σήμερα ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός σόγιας στον κόσμο, μετά τη Βραζιλία και τις ΗΠΑ.
Ο γεωργικός τομέας των ΗΠΑ έχασε περίπου 27 δισεκατομμύρια δολάρια κατά τη διάρκεια του εμπορικού πολέμου του 2018, με το 71% των απωλειών να σχετίζεται με τη σόγια, σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Σόγιας.
Και οι αγρότες, πολλοί από τους οποίους ζουν σε πολιτείες που ανέδειξαν πλειοψηφικά τον Τραμπ στις εκλογές του 2024, εξακολουθούν να παλεύουν με τις επιπτώσεις. Μόνο το Ιλινόις, ο κορυφαίος παραγωγός σόγιας, και η Μινεσότα, η τρίτη μεγαλύτερη πολιτεία παραγωγής σόγιας, επέλεξαν την Κάμαλα Χάρις τον περασμένο Νοέμβριο.
Την ίδια ώρα, η Κίνα αναζητά περισσότερους συμμάχους πέραν της Βραζιλίας για να αντιμετωπίσει τους αμερικανικούς δασμούς και να επεκτείνει την εμπορική συνεργασία. Την Πέμπτη ανακοίνωσε ότι είναι πρόθυμη να συνεργαστεί και με την Ένωση των χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο υπουργός Εμπορίου της Κίνας συζήτησε με αξιωματούχους της ΕΕ την επανέναρξη των συνομιλιών για την διευκόλυνση του εμπορίου και τις διαπραγματεύσεις για τα ηλεκτρικά οχήματα.
Δεν είναι οι μόνες παράπλευρες απώλειες
Η επιστροφή των επιπτώσεων των σκληρών αποφάσεων Τραμπ εν είδει «μπούμπερανγκ» σε πολίτες της ίδιας του της χώρας δεν είναι άτι πρωτόγνωρο στο πλαίσιο του εν εξελίξει εμπορικού πολέμου, καθώς το ίδιο ανήσυχοι είναι και οι Αμερικανοί επιχειρηματίες χαμηλότερου βεληνεκούς, κάτι το οποίο προμηνύει δυσοίωνες εξελίξεις. Είναι γεγονός πως το παγκόσμιο καπιταλιστικό οικοδόμημα στηρίζεται κυρίως στο «χορό» των χρηματιστηρίων και στα συναισθήματα των αγορών, κάτι που έχει αποδειχθεί και στο πρόσφατο παρελθόν.
Nearly 80% of farmers (data attached) backed Trump in the last election. No benefits. pic.twitter.com/vOjxeeBQuQ
— prbrody.eth (@pbrody) April 13, 2025
