Ενδιαφέροντα είναι τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας που δημοσιοποίησε το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ), καθώς όπως φαίνεται οι Έλληνες δεν είναι μόνο απογοητευμένοι με την κυβέρνηση και τους πολιτικούς γενικότερα, αλλά είναι ταυτόχρονα καχύποπτοι προς τους θεσμούς και έχουν ελάχιστο ενδιαφέρον για την πολιτική.
Τα στοιχεία της έρευνας που δημοσιεύτηκαν αυτή την εβδομάδα έρχονται από 24 χώρες ενώ εντός του τρέχοντος μήνα αναμένεται και επίσημη ανακοίνωση των αποτελεσμάτων από το ΕΚΚΕ.
Η Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα (Εuropean Social Survey) αποτελεί μία από τις έγκυρες διεπιστημονικές έρευνες κοινής γνώμης, στην οποία συμμετέχουν κορυφαία ευρωπαϊκά, ακαδημαϊκά ινστιτούτα, με την Ελλάδα να εκπροσωπείται από το ΕΚΚΕ. Διεξάγεται κάθε δύο χρόνια από το 2001, και τελεί υπό την αιγίδα του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας της Κομισιόν (Εuropean Research Infrastructure Consortium – ERIC).
Κάθε φορά γίνονται περίπου 200 ερωτήσεις, οι οποίες αφορούν μια ευρεία γκάμα θεμάτων σχετικών με την πολιτική, την υγεία, τα ΜΜΕ, την κλιματική αλλαγή και άλλων.
Δεν υπάρχει εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα
Οι ερωτήσεις που αφορούν την πολιτική απαντήθηκαν με προσωπικές συνεντεύξεις από ένα πανελλαδικό δείγμα περίπου 2.700 νοικοκυριών. Οι συνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2024.
Ένα από τα ευρήματα είναι ότι η Ελλάδα βρίσκεται στον «πάτο» της ευρωπαϊκής κατάταξης σε θέματα ενδιαφέροντος για την πολιτική, εμπιστοσύνης στο πολιτικό σύστημα, τα κόμματα και τη βουλή. Αντίθετα, η Ελλάδα βρίσκεται στις χώρες με την υψηλότερη συμμετοχή στις εκλογές. Πάνω από το 79% των ερωτηθέντων απάντησε ότι ψήφισε στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές του 2023, το τρίτο υψηλότερο ποσοστό μετά την Πολωνία και τη Σουηδία.
Στροφή προς τα δεξιά
Η έρευνα, επίσης, αναδεικνύει μια άλλη τάση, αυτή της μετατόπισης του πληθυσμού προς την δεξιά πτέρυγα του πολιτικού φάσματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση, πανευρωπαϊκά, μαζί με τη Λιθουανία, των χωρών που τείνουν περισσότερο προς τα δεξιά. Πρώτη είναι η Πολωνία, την οποία ακολουθούν στην δεύτερη θέση η Ουγγαρία και η Φινλανδία.
Ένα ακόμα ενδιαφέρον στοιχείο αποτελεί ότι οι Έλληνες είναι οι λιγότερο ικανοποιημένοι από τον τρόπο που λειτουργεί η δημοκρατία, μετά τους Σέρβους.
Αδιαφορία για την πολιτική
Οι Έλληνες που συμμετείχαν στην έρευνα, επίσης, φαίνεται πως συγκλίνουν με τα στοιχεία των πρόσφατων δημοσκοπήσεων που θεωρούν ως καταλληλότερο να κυβερνήσει τον «κανένα».
Στο ερώτημα «πόσο ενδιαφέρεστε για την πολιτική», σε μια κλίμακα από το 0 (ενδιαφέρομαι πολύ) ως το 4 (δεν ενδιαφέρομαι καθόλου), ο μέσος όρος των απαντήσεων στην Ελλάδα είναι το 3, που σημαίνει «ενδιαφέρομαι ελάχιστα». Αποτελούμε μία από τις χώρες, δηλαδή, με το χαμηλότερο ενδιαφέρον για την πολιτική, μαζί με την Κύπρο, την Ιταλία και τη Σερβία. Οι μόνοι που μας ξεπερνάνε σε αδιαφορία είναι οι Κροάτες.
Το 35,1% των Ελλήνων δηλώνουν πλήρως αδιάφοροι για την πολιτική, το 32,6 ενδιαφέρονται ελάχιστα, το 25,5% ενδιαφέρεται αρκετά και μόλις το 6,9% ενδιαφέρεται πολύ.
Γερμανοί, Φινλανδοί και Σουηδοί εμφανίζονται στην κορυφή της κατάταξης, με τα ποσοστά όσων ενδιαφέρονται για την πολιτική αρκετά ως πολύ να κινούνται από 59% ως 69%.
Χαμηλή εμπιστοσύνη σε Βουλή και πολιτικούς
Η εμπιστοσύνη των Ελλήνων στη Βουλή είναι η δεύτερη χαμηλότερη στην ΕΕ, μετά την Κροατία. Σε μια κλίμακα από το 0 ως το 10, το 71,9% βαθμολογεί τη Βουλή με κάτω από τη βάση, σε θέματα εμπιστοσύνης. Την υψηλότερη εμπιστοσύνη στους κοινοβουλευτικούς θεσμούς έχουν οι χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης όπως οι Ισλανδία, Σουηδία, Φινλανδία, Ελβετία και Νορβηγία.
Παράλληλα, οι Έλληνες έχουν την τρίτη χαμηλότερη εμπιστοσύνη στους πολιτικούς, μετά την Κύπρο και την Κροατία, και από τα πιο χαμηλά ποσοστά εμπιστοσύνης στα πολιτικά κόμματα γενικά.
Μεγαλύτερη, όμως, εμπιστοσύνη φαίνεται πως δείχνουν οι Έλληνες στη Δικαιοσύνη, αλλά και πάλι ο μέσος όρος είναι λίγο πάνω από τη βάση (5,4).
Ο μέσος όρος εμπιστοσύνης των Ελλήνων στην αστυνομία σε μια κλίμακα από 0 ως 10 είναι 6. Αν και πρόκειται για σχετικά θετική επίδοση και πάλι είναι πολύ χαμηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρώπης.
Μεγάλη δυσαρέσκεια για υγεία και οικονομία
Στο ερώτημα «πόσο ικανοποιημένοι είστε με τη ζωή σας γενικά;» σε μια κλίμακα από 0 (εξαιρετικά δυσαρεστημένος) ως το 10 (εξαιρετικά ικανοποιημένος), οι Έλληνες βρίσκονται στη χαμηλότερη θέση μαζί με τους Κύπριους (μέσος όρος 6,4). Πάνω από ένας στους τρεις (35,6%) βαθμολογεί τον εαυτό του από τη βάση και κάτω, κάτι που συνδυάζεται με την δυσαρέσκεια και απογοήτευση από το σύστημα και τους θεσμούς.
Οι Έλληνες, επίσης, είναι εξαιρετικά δυσαρεστημένοι με το εθνικό σύστημα υγείας. Η συντριπτική πλειονότητα θεωρεί ότι η κατάσταση των υπηρεσιών υγείας στη χώρα μας είναι από πολύ κακή ως μέτρια – ενώ μόλις 13,5% το βαθμολογούν πάνω από τη βάση.
Οι Έλληνες πολίτες είμαστε οι πιο δυσαρεστημένοι από την οικονομία, ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ, με τη μόνη χώρα που ξεπερνάει την χώρα μας στην Ευρώπη να είναι η Βρετανία.
Τέλος, οι Έλληνες είναι οι τέταρτοι πιο δυσαρεστημένοι με την κυβέρνηση, μετά τους Πορτογάλους, τους Κροάτες και τους Βρετανούς, μολονότι το 47% (σε δείγμα 855 ερωτηθέντων) δήλωσε ότι ψήφισε το κυβερνών κόμμα.
