Πολλά και ενδιαφέροντα είναι τα ευρήματα της νέας δημοσκόπησης της Metron Analysis, η οποία δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Το Βήμα».

Πιο συγκεκριμένα, στη δημοσκόπηση, παρουσιάζονται οι αξίες αλλά και οι προβληματισμοί της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας και πως ορισμένοι παράγοντες καθορίζουν την ζωή μας.

Το πρώτο και βασικό ερώτημα που τίθεται είναι «Τι είναι αυτό που μας καθορίζει» τελικά; Η απάντηση διαφέρει τόσο ανάμεσα στα δύο φύλα, όσο και μεταξύ των διαφορετικών πολιτικών πεποιθήσεων.

Οι γυναίκες κατά 61% πιστεύουν ότι το περιβάλλον μας καθορίζει, ενώ οι άνδρες που τείνουν σ’ αυτή την απάντηση φτάνουν το 41%. Αντίθετα, το 35% του ανδρικού πληθυσμού πιστεύει ότι μας καθορίζει η εθνική ταυτότητα, με το ποσοστό στις γυναίκες να είναι πολύ μικρότερο, και συγκεκριμένα 21%.

Όπως επισημαίνει ο Στράτος Φαναράς στην ανάλυση του, όσο μετατοπιζόμαστε πολιτικά προς τα αριστερά, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν η εκπαίδευση και το περιβάλλον, ενώ προς τα δεξιά κρισιμότερες θεωρούνται η εθνική ταυτότητα και η θρησκεία.

Ελευθερία ή ασφάλεια

Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό ερώτημα, τι προτιμούν να αισθάνονται «Ελευθερία ή ασφάλεια». Σε γενικότερο πλαίσιο, το 58% προκρίνει την ελευθερία, σε αντίθεση με το 40% που επιλέγει την ασφάλεια. Η ελευθερία διαχρονικά είχε τα πρωτεία, τα τελευταία χρόνια, όμως, εξαιτίας νέων απειλών, φαίνεται πως μειώνεται το ποσοστό της.

Και σ’ αυτή την κατηγορία, οι απαντήσεις διαφέρουν ανάμεσα στα δύο φύλα. Οι άνδρες, ως πιο προνομιούχοι στον δημόσιο χώρο προκρίνουν την ελευθερία με 63% ενώ οι γυναίκες, που δεν έχουν κατακτήσει ακόμη την πλήρη ισότητα, την ασφάλεια με 45%. Είναι γεγονός, επίσης, πως όσο δεξιότερα κινούμαστε, τόσο αυξάνεται το ποσοστό της ασφάλειας, έναντι της ελευθερίας.

Οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες

Στο ερώτημα «Ποια είναι η μεγαλύτερη απειλή της εποχής μας;», ένας στους δύο απαντά οι οικονομικές ανισότητες, ένας στους τέσσερις τις κοινωνικές διακρίσεις και ξανά ένας στους τέσσερις τις φυσικές καταστροφές.

Τα αποτελέσματα αυτά, βέβαια, συσχετίζονται άμεσα και με την κοινωνική θέση. Όσο χαμηλότερη είναι η κοινωνική τάξη κάποιου, τόσο περισσότερο ανησυχεί για τις οικονομικές ανισότητες, τις οποίες προκρίνουν το 64% των ερωτηθέντων που ανήκουν στην αγροτική ή εργατική τάξη. Αντίθετα, το 37% όσων ρωτήθηκαν και ανήκουν σε κάποια ανώτερη τάξη ανησυχούν για πιθανές οικονομικές ανισότητες.

Στις ανώτερες κοινωνικές τάξεις, επικρατεί μεγαλύτερη ανησυχία για τις κοινωνικές ανισότητες, οι οποίες αγγίζουν ποσοστό 37%, έναντι μόλις 18% που καταλαμβάνουν στις αγροτικές ή εργατικές τάξεις.

Η woke ατζέντα

Ένα άλλο στοιχείο που εξετάζει η συγκεκριμένη έρευνα είναι κατά πόσο οι ερωτηθέντες συμφωνούν με διάφορες παραμέτρους της woke ατζέντας, η οποία ομολογουμένως έχει μονοπωλήσει τις δημόσιες συζητήσεις.

Όπως αναφέρει και ο κ. Φαναράς, «καταγράφεται ένας ισχυρός πυρήνας αποδοχής, τόσο για τις αξίες που συνδέονται με την ελευθερία και την αυτοπραγμάτωση (65% για την ισότητα φύλων και 62% για την περιβαλλοντική ευθύνη), όσο και για τις αξίες που συνδέονται με το αίσθημα ασφάλειας και σταθερότητας (70% για την κοινωνική προστασία και 60% για την δημόσια τάξη)».

Και σ’ αυτά τα στατιστικά το έμφυλο πρίσμα είναι εμφανές, αφού οι γυναίκες προκρίνουν με μεγάλη διαφορά, αξίες και αρχές που αφορούν την ελευθερία και την αυτοπραγμάτωση, όπως η ισότητα των φύλων και η αποδοχή της διαφορετικότητας.

Η πολιτική ορθότητα

Παράλληλα, αναφορικά με την πολυσυζητημένη πολιτική ορθότητα, το 71% δεν θεωρεί χιούμορ την κοροϊδία σε βάρος ευάλωτων ομάδων, ενώ το 66% θεωρεί ότι το κράτος πρέπει να προστατεύει ενεργά τους πιο αδύναμους.

Από την άλλη πλευρά, μικρότερα ποσοστά συγκεντρώνουν η ευταξία (40% απαντά θετικά στο ερώτημα «Το σχολείο πρέπει να μαθαίνει στα παιδιά την πειθαρχία;) και οι διακρίσεις βάσει τον σεξουαλικό προσανατολισμό (27% απαντά θετικά στο ερώτημα «Μπορεί κανείς να προσδιορίζεται άνδρας ή γυναίκα ακόμα κι αν έχει γεννηθεί με το αντίθετο φύλο;»).

Η έμφυλη διάκριση κάνει και εδώ την εμφάνιση της, αφού οι γυναίκες εμφανίζονται πιο ευαίσθητες σε θέματα διακρίσεων αλλά και στην προστασία των αδύναμων. Ταυτόχρονα, όσοι αυτοπροσδιορίζονται πολιτικά ως «αριστεροί» ή τείνουν προς το κέντρο, έχουν πιο «φιλελεύθερες απόψεις» σ’ αντίθεση με τους «δεξιούς» που προκρίνουν γενικότερα την πειθαρχία.

Κλιματική αλλαγή, ιθαγένεια και εκτρώσεις

Επιπλέον, ένα 44% φαίνεται πως συμφωνεί με την εφαρμογή πιο σκληρών μέτρων κατά της κλιματικής αλλαγής, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να ζούμε πιο λιτά, με τις γυναίκες, βέβαια και εδώ να εμφανίζονται πιο ευαισθητοποιημένες.

Παράλληλα, το 33% συμφωνεί με την άμεση απόδοση ιθαγένειας σε παιδιά μεταναστών ή προσφύγων που μεγάλωσαν στην χώρα, ενώ το 29% επιθυμεί την προσαρμογή των σχολικών βιβλίων στις τωρινές συνθήκες πολυπολιτισμικότητας.

Επιπλέον, το 36% συμφωνεί ότι το κράτος και οι θρησκευτικές αξίες πρέπει να εναρμονίζονται και το 27% ότι οι εκτρώσεις πρέπει να επιτρέπονται μόνο κατ’ εξαίρεση.

Όπως είναι φανερό λοιπόν, από τα δείγματα της έρευνας, η κοινωνία φαίνεται πως κατευθύνεται προς την πρόκριση της ελευθερίας και της ισότητας, σε συνδυασμό με τη ζητούμενη ασφάλεια που είναι αναγκαία λόγω των συνθηκών της εποχής. Μπορεί η κουλτούρα μας να έχει γίνει πιο συμπεριληπτική, σίγουρα όμως έχει ακόμα πολύ δρόμο να διανύσει.