Το τελευταίο διάστημα, η Αυστρία είναι στο επίκεντρο των πολιτικών εξελίξεων, όμως για τους λάθος λόγους. Φέτος η χώρα συμπληρώνει 30 χρόνια από την ένταξη της στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά αντί να γιορτάζει την επέτειο αυτή ετοιμάζεται κυβερνηθεί από τους μεγαλύτερους αμφισβητίες αυτού του εγχειρήματος.
Η εμφατική νίκη του ακροδεξιού Κόμματος της Ελευθερίας (FPÖ) στις εκλογές του Σεπτεμβρίου και η μετέπειτα αποτυχία των δυνάμεων του κέντρου να φτιάξουν κυβέρνηση, προκαλούν έναν νέο πονοκέφαλο στην Ευρώπη.
Κάποιοι βλέπουν πως η Αυστρία ακολουθεί τα βήματα του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία, άλλοι μιλούν για σαφή επιρροή του Κρεμλίνου στην ΕΕ και ακραία ριζοσπαστικοποίηση της χώρας. Όπως και να έχει πάντως, ο κίνδυνος να σχηματιστεί ακροδεξιά κυβέρνηση στην χώρα είναι πιο κοντά από ποτέ.
Ποιος είναι ο αμφιλεγόμενος Χέρμπερτ Κικλ
«Αγνοήστε την αυστριακή πολιτική με δική σας ευθύνη», προειδοποίησε ο αμερικανοαυστριακός διευθυντής σύνταξης του ιστότοπου euractiv Μάθιου Κράσνιτσνιγκ. Ο ίδιος, όπως και πολλοί ακόμα, είχε θεωρήσει, πως παρά τον θρίαμβο του, το FPÖ θα περιοριζόταν στην αντιπολίτευση, χωρίς παραπάνω προβλήματα.
Τώρα, όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Ο αρχηγός του FPÖ, Χέρμπερτ Κικλ βρίσκεται στο κατώφλι της καγκελαρίας στην Αυστρία. Πρόκειται για τον πιο πολωτικό πολιτικό της χώρας, ο οποίος όμως στην πολιτική του καριέρα μέχρι τώρα προχωρά παρά τον χαρακτήρα του, όχι χάρη σ’ αυτόν. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι μόλις το 2% των ψηφοφόρων του κόμματος του δηλώνει ότι το ψήφισε χάρη στον αρχηγό του.
Ο 55χρονος Κικλ χαρακτηρίζεται αμφιλεγόμενος, ακοινώνητος και κρυψίνους. Ελάχιστα είναι γνωστά για την προσωπική του ζωή. Σπούδασε φιλοσοφία και ιστορία, αλλά δεν πήρε ποτέ πτυχίο. Έχει υπάρξει συνεργάτης του Γεργκ Χάιντερ ως λογογράφος και έχει εργαστεί ως σύμβουλος στρατηγικής του πρώην αντικαγκελάριου, Χάιντς-Κρίστιαν Στράχε. Πλέον, ο μαθητής φαίνεται πως ξεπέρασε τον δάσκαλο καθώς οι διαπραγματεύσεις με το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα (ÖVP) βρίσκονται σε εξέλιξη και, εκτός απροόπτου, θα καταλήξουν σε συμφωνία.
Τι πρεσβεύει ο Κικλ
Ο Χέρμπερτ Κικλ στοχεύει, επίσης, στη δημιουργία μιας «ομοιογενούς» Αυστρίας, παρόμοια με τη γερμανική Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD). Παράλληλα, είναι προσηλωμένος στον «υποχρεωτικό επαναπατρισμό» (Remigration) μεταναστών, ακόμη και των νόμιμων, χωρίς δικαστικές αποφάσεις.
Απορρίπτει, επίσης, τα διεθνή δικαστήρια, όπως και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, θέλει να σταματήσει την στήριξη στην Ουκρανία, ενώ επιθυμεί να καταργηθούν οι κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας και να αποχωρήσει η χώρα από την αντιπυραυλική ασπίδα European Sky Shield. Ταυτόχρονα θέλει να επιστρέψει η Αυστρία στην ρωσική ενέργεια και να ανακτήσει μέρος της κυριαρχίας που έχει παραχωρήσει στην ΕΕ, με επαναφορά της απόλυτης πλειοψηφίας για όλες τις αποφάσεις.
Οι αμφιλεγόμενες δηλώσεις του έχουν γίνει πολλές φορές πρωτοσέλιδα σε εφημερίδες της χώρας. Σε μία εξ’ αυτών υποστήριξε ότι «οι πολλοί ξένοι δεν κάνουν καλό σε κανέναν μας και χρειάζεται περισσότερο θάρρος για το βιεννέζικο αίμα μας» ή ότι «οι αιτούντες άσυλο θα πρέπει να συγκεντρώνονται όλοι σε ένα σημείο».
Έχει δηλώσει, επίσης, πως «οι νόμοι πρέπει να ακολουθούν την πολιτική, όχι η πολιτική τους νόμους» και ότι «οι συμφωνίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα μας εμποδίζουν να κάνουμε αυτό που πρέπει». Ενώ έχει προχωρήσει και στην απίστευτη δήλωση ότι «η αυστριακή τέχνη έχει γεμίσει ‘αριστεροσύνη’, τρανς και θέματα φύλου κι αυτό πρέπει να τελειώσει».
Η δημιουργία ενός ισχυρού άξονα ευρωσκεπτικισμού με την Ουγγαρία και τη Σλοβακία
Σε περίπτωση, όμως, που ο Χέρμπερτ Κικλ γίνει ο επόμενος καγκελάριος της Αυστρίας, δύσκολα θα καταφέρει να τα εφαρμόσει όλα αυτά. Ακόμα και ο αντίστοιχα ακραίος, Βίκτορ Όρμπαν δεν έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να «γυρίσει την πλάτη» στις Βρυξέλλες. Ο Κικλ, επίσης, δεν έχει την αυτοδυναμία του Ούγγρου πρωθυπουργού, ο οποίος ελέγχει ασφυκτικά τα ΜΜΕ της χώρας του.
Το FPÖ συγκέντρωσε μόλις 28,8% και το δεύτερο ÖVP 26%. Επομένως, ακραίες συνταγματικές αναθεωρήσεις είναι απίθανο να συμβούν στην Αυστρία, τουλάχιστον προς το παρόν. Παράλληλα, είναι γεγονός πως ο Κικλ δεν διαθέτει ούτε το μισό λαϊκίστικο ταλέντο του Όρμπαν.
Το μόνο σίγουρο, πάντως, είναι πως η πιθανή κυβέρνηση FPÖ – ÖVP θα αυστηροποιήσει την μεταναστευτική πολιτική. Μαζί με την Ουγγαρία του Όρμπαν και την Σλοβακία του Φίτσο, η Αυστρία του Κικλ θα σχημάτιζε ενδεχομένως έναν εξαιρετικά ισχυρό άξονα ευρωσκεπτικισμού στην καρδιά της Γηραιάς Ηπείρου.
Τα μέτρα που θα ληφθούν όμως δεν πρόκειται να είναι πιο δραστικά, καθώς το Λαϊκό Κόμμα, η, μέχρι πρόσφατα, πολιτική ραχοκοκαλιά των κυβερνήσεων της Αυστρίας, έχει σαφή ευρωπαϊκό προσανατολισμό, που δύσκολα θα εγκατέλειπε, ακόμη και ως ελάσσων εταίρος. Θα κάνει ταυτόχρονα το παν για να αποφύγει νέες εκλογές, οι οποίες, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, θα έφερναν την ακροδεξιά ως ακόμη και στο 36%.
Για να φτάσει βέβαια στην καγκελαρία ο Χέρμπερτ Κικλ, θα πρέπει προηγουμένως να έχει βρει τουλάχιστον 18 δισεκατομμύρια ευρώ για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Τον Δεκέμβριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπολόγισε σε 18-24 δισεκατομμύρια το κόστος της δημοσιονομικής εξυγίανσης που απαιτείται, λόγω της αύξησης του ελλείμματος πάνω από το όριο του 3% του ΑΕΠ.
Η ακροδεξιά στην Ευρώπη
Είναι γεγονός πως, η επόμενη αυστριακή κυβέρνηση κινδυνεύει σοβαρά να βρεθεί σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, με σαφώς ηπιότερα μέτρα, αλλά αυστηρότερο ευρωπαϊκό έλεγχο και κίνδυνο απώλειας αξιοπιστίας στις χρηματαγορές. Στο ECOFIN της 21ης Ιανουαρίου, η κυβέρνηση θα πρέπει να έχει υποβάλει αξιόπιστο και ρεαλιστικό πρόγραμμα εξυγίανσης.
Ο Χέρμπερτ Κικλ, όμως, υποσχόταν κατά τη διάρκεια όλης της προεκλογικής περιόδου ότι δεν θα υπάρξει κανένας νέος φόρος, θα προωθήσει φοροαπαλλαγές για εργαζόμενους άνω των 60 ετών και συνταξιούχους, επιδότηση ενοικίου για τους νέους, χαμηλότερη φορολόγηση των καταθέσεων και των υπερωριών. Τα χρήματα που υποσχέθηκε θα τα εξοικονομήσει με την αποχώρηση της Αυστρίας από την European Sky Shield.
Το μόνο σίγουρο, πάντως, είναι πως κανείς δεν ξέρει τι περιμένει το επόμενο διάστημα την Ευρώπη με την λαϊκίστικη και ριζοσπαστική στροφή που παίρνει να είναι πιο σαφής από ποτέ.
Θα αποτελέσει σίγουρα ιστορικό γεγονός η άνοδος του Κικλ στην εξουσία, καθώς θα αποτελεί τον πρώτο ακροδεξιό καγκελάριο της Αυστρίας μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
