Με αφορμή την φονική πυρκαγιά στο Λος Άντζελες, το BBC σε ανάλυση του περιγράφει τους λόγους που οι φωτιές πλέον είναι όχι μόνο μεγαλύτερης έντασης αλλά και ταχύτητας.
Υπενθυμίζεται πως το πρωί της Τρίτης 6 Ιανουαρίου, μια «απειλητική και καταστροφική» ανεμοθύελλα κατευθυνόταν προς τα βόρεια προάστια του Λος Άντζελες. Το τοπικό γραφείο της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ δημοσίευσε έναν συναγερμό περίπου στις 10:30 π.μ. τοπική ώρα. Σχεδόν εκείνη ακριβώς τη στιγμή, ξέσπασε πυρκαγιά στη συνοικία Palisades του Λος Άντζελες.
Οι καταστροφικές πυρκαγιές του Λος Άντζελες
«Η πυρκαγιά μπόρεσε να ξεκινήσει, να πάρει σάρκα και οστά, και μετά ήρθε ο άνεμος και την έσπρωξε πραγματικά, πολύ δυνατά», αναφέρει η Ellie Graeden, συνδιευθύνουσα σύμβουλος της RedZone Analytics, η οποία κατασκευάζει προϊόντα μοντελοποίησης πυρκαγιών για την ασφαλιστική βιομηχανία. «Αυτό είναι πραγματικά το χειρότερο που μπορεί να συμβεί».
Η πυρκαγιά πήρε γρήγορα μεγάλη έκταση, ενώ ακολούθησαν και άλλες πυρκαγιές σε κοντινές περιοχές. Χιλιάδες κτίρια έχουν ισοπεδωθεί ενώ η λεωφόρος Σάνσετ έχει κατασταφεί. Οι πυρκαγιές του Λος Άντζελες έχουν προκαλέσει τον θάνατο τουλάχιστον 11 ανθρώπων, ενώ οι αρχές έχουν διατάξει την εκκένωση σχεδόν 180.000 ανθρώπων.
Πρόκειται για τις πιο καταστροφικές πυρκαγιές στην ιστορία του Λος Άντζελες, καθώς ορισμένες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ζημιές που ανέρχονται σε 52-57 δισ. δολάρια.
Η αιτία που πυροδότησε την έναρξη τους, όμως, παραμένει ακόμα άγνωστη. Μπορεί να ήταν ένα χτύπημα κεραυνού, πεσμένα καλώδια ηλεκτρικού ρεύματος, ένα απρόσεκτα πεταμένο τσιγάρο ή ένας εμπρησμός.
Όπως αναφέρει, όμως, και το BBC στην ανάλυση του αυτό που είναι πραγματικά άξιο απορίας είναι η ταχύτητα με την οποία κινήθηκαν οι φωτιές που κατέστρεψαν τελικά μεγάλο μέρος της πόλης.
Πώς επηρέασε ο άνεμος τον πύρινο εφιάλτη στο Λος Άντζελες
Είναι γεγονός, πως μια σειρά περιβαλλοντικών συνθηκών έτυχε ταυτόχρονα με έναν καταστροφικό συγχρονισμό. Ένας συνδυασμός μακροχρόνιας ξηρασίας και ισχυρών βροχοπτώσεων τις προηγούμενες ημέρες παρείχε την καύσιμη ύλη, ενώ οι ισχυροί τυφώνες και άνεμοι βοήθησαν την έξαρση των πυρκαγιών και προκάλεσαν προβλήματα στην κατάσβεση τους.
Στην αρχή, οι άνεμοι της Santa Ana, όπως είναι γνωστοί έφθασαν ταχύτητες 80 μιλίων/ώρα (129 χλμ/ώρα), ενισχύοντας την πύρινη κόλαση. Παράλληλα, εμπόδισαν πυροσβεστικά ελικόπτερα και αεροπλάνα να απογειωθούν στον ουρανό προκειμένου να ρίξουν νερό στις φλεγόμενες περιοχές. «Χωρίς αυτή την αεροπορική υποστήριξη, είναι πολύ δύσκολο να αποτρέψουμε απώλειες σε συγκεκριμένα σημεία», λέει η κ. Graeden.
Τις συνθήκες αυτές φαίνεται πως προκαλεί η εκτεταμένη κλιματική αλλαγή, η οποία όχι μόνο αυξάνει τον κίνδυνο των πυρκαγιών παγκοσμίως αλλά τις καθιστά και ιδιαίτερα εκρηκτικές. Έτσι, ακόμα και μικρότερες φωτιές, ξεφεύγουν τόσο εύκολα και γρήγορα πλέον που είναι δύσκολο να ελεγχθούν.
Στην Καλιφόρνια, συγκεκριμένα, ο κίνδυνος τέτοιων πυρκαγιών, εξαιρετικά ταχείας ανάπτυξης έχει αυξηθεί κατά περίπου 25% λόγω της κλιματικής αλλαγής που προκαλείται από τον άνθρωπο.
Παράλληλα, η άνοδος των θερμοκρασιών και οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας αφαιρούν από τη βλάστηση και το νεκρό φυτικό υλικό την υγρασία τους, κάτι που σημαίνει ότι όταν μια πυρκαγιά ξεκινήσει, δεν μπορεί να σταματήσει.
Ο Ματ Τζόουνς, επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας, ο οποίος μελετά τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις πυρκαγιές, σημειώνει ότι, το 2022 και το 2023, το Λος Άντζελες δέχθηκε εξαιρετικές ποσότητες βροχής. Περίπου 133 εκατοστά βροχόπτωσης έπεσαν στο κέντρο του Λος Άντζελες κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, που ήταν σχεδόν ρεκόρ.
Αυτή η υπερβολική βροχή βοήθησε τα φυτά στην περιοχή να αναπτυχθούν. Ο καιρός, όμως, άλλαξε ραγδαία το 2024. Το περασμένο έτος ήταν εξαιρετικά ξηρό σε αντίθεση με τα δύο προηγούμενα. Αυτό σημαίνει ότι σήμερα υπάρχει ένας μεγάλος όγκος ξεραμένης βλάστησης διάσπαρτος στη νότια Καλιφόρνια. «Έχουμε μείνει με μια πραγματικά εκρηκτική κατάσταση», λέει ο κ. Τζόουνς.
Το φαινόμενο Santa Ana
Ταυτόχρονα, η επίδραση της ανεμοθύελλας ήταν ιδιαίτερα σημαντική. Οι άνεμοι της Santa Ana έχουν διάφορα ονόματα, ανάλογα με το πού ζει κανείς. Είναι γνωστοί ως Föhn ή Föhnwind στις αλπικές περιοχές της Γερμανίας, της Αυστρίας και της Ελβετίας.
Μια αναφορά που δημοσιεύτηκε σε επιστημονικό περιοδικό το 1911 αποκαλύπτει τα δραματικά αποτελέσματα του Föhnwind στο Ίνσμπρουκ της Αυστρίας: «Αυτός ο άνεμος φυσά συχνά με μεγάλη σφοδρότητα, και αν δεν κλείσει κανείς αμέσως τα παράθυρα, τα πάντα στο σπίτι καλύπτονται γρήγορα με ένα παχύ στρώμα σκόνης».
Η κλιματική αλλαγή φέρνει θερμότερες συνθήκες σε ορισμένες τοποθεσίες όπου εμφανίζονται άνεμοι τύπου Santa Ana, κάτι που σημαίνει ότι οι επιπτώσεις όσον αφορά την ταχεία κλιμάκωση των πυρκαγιών επιδεινώνονται.
Σύμφωνα με έρευνες, αυτοί οι άνεμοι γίνονται όλο και πιο συνηθισμένοι σε ορισμένα μέρη του κόσμου λόγω της κλιματικής αλλαγής. Οι επιπτώσεις μιας τέτοιας αύξησης στις πυρκαγιές θα μπορούσαν να είναι βαθιές. Για παράδειγμα, στην Ελβετία, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνεμοι Föhn οδήγησαν σε πυρκαγιές που έκαψαν τριπλάσια έκταση σε σχέση με τις ημέρες που δεν υπήρχαν τέτοιοι άνεμοι.
Οι πυρκαγιές που εξαπλώνονται πολύ γρήγορα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες, όχι μόνο λόγω της απειλής για την ανθρώπινη ζωή και την περιουσία, αλλά και λόγω της έκτασης που μπορούν να πάρουν
Οι πυρκαγιές «φτιάχνουν τον δικό τους καιρό»
Οι καθοδικοί άνεμοι της Santa Ana φαίνεται ότι επιτάχυναν τις πυρκαγιές του Λος Άντζελες, όμως, γεγονός είναι πως και άλλοι παράγοντες μπορούν να τις επηρεάσουν. Ελλείψει ισχυρών ανέμων, οι πυρκαγιές μπορούν μερικές φορές να δημιουργήσουν τον δικό τους καιρό, λέει ο κ. Τζόουνς.
«Δημιουργούν τους δικούς τους, ισχυρούς, τοπικούς ανέμους, οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν τόσο τον ρυθμό με τον οποίο εξαπλώνεται η πυρκαγιά όσο και να προκαλέσουν ακανόνιστες αλλαγές κατεύθυνσης», εξηγεί.
Καθώς μια πυρκαγιά θερμαίνει τον αέρα από πάνω της, μπορεί να δημιουργήσει ανοδικά ρεύματα αρκετά ισχυρά ώστε να σχηματίσουν τεράστια σύννεφα στον ουρανό από πάνω. Η εμφάνιση ενός τέτοιου σύννεφου μπορεί να υποδηλώνει ότι μια πυρκαγιά πρόκειται να κλιμακωθεί ραγδαία ή ότι η διαδικασία αυτή έχει ήδη ξεκινήσει, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2021.
Τέτοια σύννεφα καταιγίδας μπορεί να προκαλέσουν κεραυνούς, οι οποίοι θα μπορούσαν να αναφλέξουν ακόμη περισσότερες πυρκαγιές σε κοντινή απόσταση.
