Η Ευρώπη βρίσκεται στο κατώφλι μιας νέας ενεργειακής κρίσης, πριν ακόμα ολοκληρωθεί η προηγούμενη, με τις τιμές του φυσικού αερίου να εμφανίζουν την μεγαλύτερη αύξηση των τελευταίων δύο ετών.
Οι πολίτες σε όλη την Ελλάδα και στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ ταλαιπωρούνται από τους πανάκριβους λογαριασμούς και τον σταθερά υψηλό πληθωρισμό. Παράλληλα, καταγράφεται εξασθένιση της παραγωγής εξαιτίας του ενεργειακού κόστους με το μπλοκ των 27 χωρών να βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα νέο, παρατεταμένο ράλι του φυσικού αερίου, όπως σημειώνει το Bloomberg.
Εξαντλούνται τα αποθέματα φυσικού αερίου
Παράλληλα, όπως προειδοποιούν οι οικονομικοί αναλυτές, τα αποθέματα φυσικού αερίου στις αποθήκες της ΕΕ εξαντλούνται ραγδαία. Όσο τα αποθέματα μειώνονται, τόσο μεγαλύτερο θα είναι και το κόστος της αναπλήρωσης τους.
Οι τιμές για το καλοκαίρι είναι τόσο ακριβές που είναι πρακτικά ασύμφορο για μεγάλες ενεργειακές εταιρείες να προχωρήσουν σε αγορά για να συμπληρώσουν το έλλειμμα στις δεξαμενές καυσίμων. Αναμένεται λοιπόν παρέμβαση από τις κυβερνήσεις, όπως εκτιμά το Bloomberg. Από την άλλη, δημοσίευμα των Financial Times αναφέρει πως η Κομισιόν εξετάζει το ενδεχόμενο να επαναλειτουργήσει ένα πλαφόν στην τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου, το οποίο έληξε στις 31 Ιανουαρίου.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το φυσικό αέριο εκτινάχθηκαν έως και 5,4% στις αρχές της εβδομάδας, στα 58,75 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2023. Μηνιαία η μεταβολή είναι στο 16,7% ενώ σε σχέση με πέρυσι οι τιμές είναι αυξημένες κατά 121%.
Δεν είναι έτοιμη η ΕΕ για μία «πράσινη» μετάβαση
Ταυτόχρονα, μία άλλη πτυχή της συγκεκριμένης κρίσης είναι η στροφή που προσπαθεί να κάνει η Ευρώπη στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ειδικά στην αιολική, καθώς έχει δημιουργήσει ένα λειτουργικό ζήτημα. Τα αποθέματα πρέπει να παραμένουν σε υψηλό επίπεδο καθώς οι υποδομές είναι ακόμη περιορισμένες και ο άνεμος είναι μια «διακοπτόμενη» πηγή ενέργειας.
Στις «πράσινες» πηγές, η παραγωγή ενέργειας εξαρτάται από τον καιρό. Φέτος οι ημέρες χωρίς ανέμους ήταν περισσότερες. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με έναν ελαφρώς ψυχρότερο καιρό, που μεταφράζεται σε αύξηση της ζήτησης, αλλά και την απώλεια του ρωσικού φυσικού αερίου εξαιτίας της απόφαση τους Βολοντίμιρ Ζελένσκι να τερματίσει τη ροή μέσω Ουκρανίας από τις αρχές του έτους, αναγκάζουν πολλές χώρες να στραφούν στην αξιοποίηση των αποθεμάτων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Bloomberg, τα αποθέματα της Ευρώπης βρίσκονται πλέον κάτω από το μισό, στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από το 2022. «Η ταχεία εξάντλησή τους υπογραμμίζει την αδυναμία του εφοδιασμού της Ευρώπης», δήλωσε ο αναλυτής του Bloomberg Intelligence, Πατρίσιο Άλβαρεζ.
«Η απώλεια του μεγαλύτερου μέρους της ρωσικής προσφοράς τα τελευταία τρία χρόνια έκανε τις ευρωπαϊκές αγορές φυσικού αερίου πιο επιρρεπείς σε κλυδωνισμούς τιμών λόγω των βραχυπρόθεσμων διακοπών από τις ΑΠΕ, της αύξησης της ζήτησης LNG στην Ασία και τις αλλαγές στον καιρό», πρόσθεσε.
Την ίδια ώρα, η κατανάλωση φυσικού αερίου στην Ευρώπη αναμένεται να αυξηθεί κατά 17% αυτόν τον μήνα σε σχέση με ένα χρόνο πριν, λόγω της οικιακής και εμπορικής ζήτησης. Και ο χειμώνας δεν έχει ακόμη τελειώσει: Η Βορειοδυτική Ευρώπη προετοιμάζεται για χαμηλές θερμοκρασίες τις επόμενες ημέρες, οι οποίες θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη ζήτηση για ενέργεια θέρμανσης, εξαντλώντας περαιτέρω τα αποθέματα και δίνοντας νέα ώθηση στο ράλι τιμών.
«Ο κίνδυνος να εισέλθει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην άνοιξη με πολύ χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου έχει αυξηθεί τις τελευταίες δύο εβδομάδες», δήλωσε ο Αρνί Λόχμαν Ράσμουσεν, επικεφαλής αναλυτής της Global Risk Management. «Όχι μόνο οι τιμές για τους επόμενους μήνες έχουν εκτοξευθεί, αλλά έχουμε δει και αύξηση στις ημερολογιακές τιμές 2026–2027».
Οι δασμοί Τραμπ
Αβεβαιότητα, επίσης, έχει δημιουργηθεί και από τις πολιτικές του Ντόναλντ Τραμπ. Η ευρωπαίοι έμποροι παρακολουθούν στενά το αντίκτυπο που θα έχουν οι αμερικάνικοι δασμοί και τα πιθανά αντίποινα καθώς θα μπορούσαν να καταστήσουν ακριβότερες τις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Επιπλέον, ενδιαφέρον έχουν οι συζητήσεις σχετικά με την προμήθεια από τη Ρωσία καθώς ορισμένες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης εξακολουθούν να υποστηρίζουν την επανεκκίνηση της ροής του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας. «Όσο περισσότερο οι τιμές του φυσικού αερίου παραμένουν υψηλές, τόσο πιο πιθανή είναι η επιστροφή στις ροές φυσικού αερίου από τη Ρωσία, με κάποιον τρόπο, μέσω της Ουκρανίας», δήλωσε η Φλόρενς Σμίτ, υπεύθυνη για την ευρωπαϊκή ενεργειακή στρατηγική στη Rabobank .
