Σε εξαιρετικά δύσκολη θέση βρίσκονται οι δήμοι της Αττικής, μετά την απόφαση-σοκ του Ειδικού Διαβαθμιακού Συνδέσμου Αττικής (ΕΔΣΝΑ) να υπερδιπλασιάσει τα τέλη ταφής των απορριμμάτων.
Σύμφωνα με την απόφαση του ΕΔΣΝΑ, τα τέλη που καλούνται να καταβάλουν οι δήμοι φτάνουν τα 204 εκατ. ευρώ, από τα 93 εκατ. που ήταν μέχρι σήμερα. Τα χρήματα, αυτά, όμως, πέρα το ότι δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή, δεν μπορούν να βρεθούν καθώς οι προϋπολογισμοί για το 2025 έχουν ήδη ψηφιστεί.
Η απόφαση του ΕΣΔΝΑ, επίσης, προβλέπει ότι τα χρήματα αυτά θα παρακρατούνται από λογαριασμούς της ΔΕΗ, από τον τρέχοντα μήνα του 2025. Έτσι, οι δήμοι θα στερηθούν την πολύτιμη ρευστότητα που έχουν ανάγκη, ενώ δεν είναι καθόλου απίθανο η κατάσταση να εξελιχθεί ραγδαία, ως την στάση πληρωμών των δήμων και τελικά της κατάρρευσης των δημοτικών υπηρεσιών.
Συγκεκριμένα, ο δήμος Αθηναίων καλείται να πληρώσει 35.3 εκατ. ευρώ από 23,9 εκατ., περίπου 12 εκατ. ευρώ επιπλέον. Αντίστοιχα, ο δήμος Χαλανδρίου έχει την υποχρέωση να πληρώσει 3.652.306 ευρώ από 1.745.601.
Το ιστορικό του τέλους ταφής απορριμμάτων
Η πρώτη φορά που είχε επιβληθεί τέλος για τα απορρίμματα ήταν επί υπουργίας Σωκράτη Φάμελλου το 2016, με την ονομασία «τέλος ανακύκλωσης», με στόχο να χρηματοδοτηθεί η ανακύκλωση. Επί υπουργίας Μάκη Βορίδη, όμως, το 2021, άλλαξε το νομοθετικό πλαίσιο. Επιβλήθηκε το τέλος ταφής, σύμφωνα με τον νόμο 4821 και καθορίστηκε το συνεχώς αυξανόμενο ύψος του ανά χρόνο.
Τα χρήματα αυτά προέρχονται από τον ΕΔΣΝΑ, του οποίου την διοίκηση ορίζει η Περιφέρεια Αττικής και έπειτα προωθούνται στον Εθνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ). Το τέλος αυτό που καλούνται να πληρώσουν οι δήμοι, τελικά επιβαρύνει τους πολίτες ενώ η προώθηση της ανακύκλωσης παραμένει ακόμα σε πρώιμο στάδιο, καθώς συνεχίζεται η περιβαλλοντικά επιβλαβής μέθοδος της ταφής.
Σίμος Ρούσσος: «Τέτοιες χρεώσεις οδηγούν σε κατάρρευση της καθημερινής λειτουργίας των δήμων»
Ο δήμαρχος Χαλανδρίου, Σίμος Ρούσσος, μίλησε στο Dnews για το τέλος ταφής και ανέφερε χαρακτηριστικά:« Η αιφνιδιαστική και ανεδαφική, στην εφαρμογή της, απόφαση της Εκτελεστικής επιτροπής του ΕΔΣΝΑ για την τιμολογιακή πολιτική εισφορών και τελών για το 2025 δημιουργεί με τις τεράστιες αυξήσεις που επιβάλλει στους δήμους αξεπέραστα προβλήματα στην ομαλή λειτουργία τους».
«Ιδιαίτερα σε περίοδο σοβαρών πληθωριστικών πιέσεων που επιβαρύνουν κάθε υπηρεσία, έργο η προμήθεια των δήμων, αυξήσεων του μισθολογικού κόστους και ταυτόχρονης έλλειψης χρηματοδοτικού εργαλείου όπως ήταν στο παρελθόν τα προγράμματα Φιλόδημος και Τρίτσης, ο διπλασιασμός ουσιαστικά των τελών που θα εισπράττει ο ΕΔΣΝΑ από τους δήμους το 2025 οδηγεί σε οικονομικό στραγγαλισμό τους μέσα στο επόμενο εξάμηνο», πρόσθεσε.
«Ανεξάρτητα από την άποψη που έχει ο καθένας για την νομιμότητα η την αποτελεσματικότητα της επιβολής του τέλους ταφής στην συνολική πολιτική για την διαχείριση των απορριμμάτων, είναι σαφές ότι τέτοιες χρεώσεις σε αυτήν την χρονική συγκυρία οδηγούν σε κατάρρευση της καθημερινής λειτουργίας των δήμων», συμπλήρωσε.
«Επιβάλλεται η άμεση παρέμβαση του υπουργείου Εσωτερικών»
«Σε προηγούμενο χρόνο (τον Δεκέμβριο του 2023) η ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών είχε με παρέμβασή της εξασφαλίσει την απευθείας καταβολή του τέλους ταφής στον ΕΟΑΝ, παρακρατώντας το σταδιακά από τις καταβολές των ΚΑΠ στους δήμους. Αυτή η παρέμβαση αν και δεν έθιγε το μέτρο της επιβολής του τέλους ταφής, τουλάχιστον έδινε κάποιο χρόνο για την αλλαγή πλεύσης στην διαχείριση των αποβλήτων», ανέφερε ο δήμαρχος Χαλανδρίου.
Δυστυχώς τα χρήματα αυτά παραμένουν ακόμη αναξιοποίητα στον ΕΟΑΝ (ύψους 129.000.000 ευρώ),ενώ τίποτα δεν έχει αλλάξει με την κατάσταση του ΕΔΣΝΑ, την στροφή στην διαχείριση των αποβλήτων κλπ.», πρόσθεσε.
«Λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι εκκρεμεί η απόφαση του ΣτΕ σχετικά με την προσφυγή των 165 δήμων για την νομιμότητα της επιβολής του τέλους ταφής, είναι σαφές ότι επιβάλλεται η άμεση παρέμβαση του υπουργείου Εσωτερικών προκειμένου να διασφαλιστεί η καθημερινή λειτουργία των δήμων. Η εκκαθάριση των οικονομικών προβλημάτων του ΕΔΣΝΑ, η συνολική πολιτική για τα απορρίμματα, η προσαρμογή στις ανάγκες της κυκλικής οικονομίας δεν μπορούν να γίνουν με πτωχευμένους δήμους, ούτε με μετακύλιση και άλλων βαρών στις τσέπες των δημοτών», κατέληξε.
Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης και του δήμου Αθηναίων
Η απόφαση του ΕΔΣΝΑ κορύφωσε την πολιτική αντιπαράθεση, αφού ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και Νέα Αριστερά ζήτησαν την άμεση απόσυρση της απόφασης του, μέσω ανακοινώσεων. Την ίδια ώρα, ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας με επιστολή του, ζήτησε την σύγκλιση των αρμόδιων οργάνων της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) και της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ), ώστε «να ληφθούν αποφάσεις για την αναστολή της εκτέλεσης της απόφασης του ΕΔΣΝΑ που προβλέπει αύξηση 50% στα τέλη ταφής και τις εισφορές».
Ο πρόεδρος του ΕΣΔΝΑ και αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής Χαράλαμπος Σιάτρας, ως απάντηση στην επιστολή Δούκα υποστήριξε ότι «το τέλος ταφής δεν αποτελεί έσοδο του ΕΔΣΝΑ ή της Περιφέρειας, αλλά αποδίδεται εξ ολοκλήρου στον Ε.Ο.ΑΝ. Εν κατακλείδι, ο ΕΔΣΝΑ είναι σύμφωνα με το νόμο ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΣ, υπόχρεος καταβολής του τέλους ταφής, το οποίο οφείλει να υπολογίσει και να εισπράξει από τους Δήμους και εν συνεχεία να αποδώσει στον ΕΟΑΝ σύμφωνα με τον Ν 4819/2021. Και είναι αυτονόητο, ότι η ετήσια τιμή του τόνου αποβλήτων έχει ορισθεί από τον ίδιο τον Νόμο και ΜΟΝΟ!».
Είναι ξεκάθαρο, πάντως, πως η απόφαση του ΕΔΣΝΑ να αυξήσει το τέλος ταφής, πρόκειται να οδηγήσει τους δήμους της Αττικής σε χρεοκοπία. Η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να παρέμβει, ώστε να αποφευχθεί κάθε ζήτημα στην καθημερινή τους λειτουργία.
