Με την έλευση του νέου έτους, συνεχίζουν να κυριαρχούν οι συζητήσεις για μία ενδεχόμενη αλλαγή στον εκλογικό νόμο και συγκεκριμένα στο μπόνους και το όριο εισόδου των κομμάτων στη Βουλή. Κυβερνητικές πηγές, μάλιστα, δεν διέψευσαν ποτέ ότι στην συνάντηση τους τον Δεκέμβριο, Κυριάκος Μητσοτάκης και Νίκος Ανδρουλάκης συζήτησαν για την εκλογική νομοθεσία.
Το ΠΑΣΟΚ, όμως, αφού πρώτα είχαν «πάρει φωτιά» τα δημοσιεύματα, αναγκάστηκε να πάρει θέση δημόσια και να κρατήσει αποστάσεις από το ενδεχόμενο να συναινέσει σε μία πιθανή αλλαγή του ορίου εισόδου των κομμάτων στη Βουλή. Αντίθετα, η γνώμη της Χαριλάου Τρικούπη, σχετικά με το μπόνους είναι λίγο πιο σύνθετη.
Η στάση Μητσοτάκη, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ
Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, είχε απορρίψει κάθε σενάριο για αλλαγή του εκλογικού νόμου. Είχε δηλώσει χαρακτηριστικά πως δεν πρόκειται να πειραματιστεί με τους «κανόνες του παιχνιδιού» προκειμένου να βελτιώσει τις πιθανότητες να κερδίσει μια ακόμη εκλογική μάχη. Παρόμοια και ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, είχε αποκλείσει το ενδεχόμενο αλλαγής της υπάρχουσας νομοθεσίας.
Από την άλλη πλευρά, το ΠΑΣΟΚ, όπως αναφέρει ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Κώστας Τσουκαλάς, ξεκαθάρισε πως δεν είναι διατεθειμένο να συζητήσει το όριο της εισόδου στη Βουλή. Δεν απέρριψε, όμως, την αλλαγή της νομοθεσίας αναφορικά με το μπόνους που λαμβάνει το πρώτο κόμμα.
Αντίστοιχα, ο ΣΥΡΙΖΑ, πιστεύει ότι η συγκεκριμένη συζήτηση στέλνει τελείως λάθος μήνυμα στους πολίτες. Όπως αναφέρουν κομματικές πηγές στο in.gr, ο κ. Μητσοτάκης επιδιώκει με κάθε του κίνηση να «τακτοποιήσει εσωκομματικές διευθετήσεις», ενώ συμπληρώνουν πως «αν νομίζει η ΝΔ ότι θα κυβερνήσει τεντώνοντας τον εκλογικό νόμο, θα κριθεί από τους πολίτες».
Οι αντιδράσεις των μικρότερων κομμάτων
Αυτό που απασχολεί πάντως περισσότερο τα δύο κόμματα, τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ είναι η προοπτική της κυβερνησιμότητας και της αυτοδυναμίας. Είναι δεδομένο, πάντως, πως αν ανοίξει επίσημα αυτή η συζήτηση, οι αντιδράσεις από τα μικρά κόμματα θα είναι πολλές και έντονες.
Η πιθανή αλλαγή του ορίου εισόδου στη Βουλή από 3% σε 5% θα αφήσει εκτός περίπου 3 με 4 κόμματα, ενώ θα κάνει το εκλογικό σύστημα λιγότερο αναλογικό, ευνοώντας σαφώς το πρώτο κόμμα.
Η κυβέρνηση έχει καταλάβει πολύ καλά πλέον πως η αυτοδυναμία είναι ένα «άπιαστο όνειρο», αν και από το Μαξίμου έχουν αρκετό χρόνο ώστε να διευθετήσουν τις επόμενες κινήσεις τους, μέχρι τις εκλογές του 2027.
Το «αγκάθι» της αύξησης του ορίου εισόδου στη Βουλή
Υπάρχει, όμως, και μια άλλη όψη του νομίσματος, καθώς υπάρχουν κυβερνητικά στελέχη τα οποία εκτιμούν πως η αύξηση του ορίου εισόδου στην Βουλή από 3% σε 5% δεν θα λειτουργήσει υπέρ της ΝΔ. Μία τέτοια απόφαση είναι πολύ πιθανόν να συσπειρώσει τα μικρότερα κόμματα, τόσο από τα αριστερά, όσο και από τα δεξιά της.
Παράλληλα, το μείζον πρόβλημα της αυτοδυναμίας δεν λύνεται. Με μια τέτοια απόφαση η ΝΔ δεν κερδίζει παραπάνω από 5 έδρες, βάσει του τρόπου που αυτές κατανέμονται, όμως, με ποσοστά κάτω 30%, σίγουρα δεν είναι αρκετές.
Το μπόνους
Αντίθετα με το όριο εισόδου, πάντως, το θέμα του μπόνους υπάρχει ακόμα στο τραπέζι. Με τον υπάρχοντα εκλογικό νόμο, το μπόνους μπορεί να φτάσει έως και τις 50 έδρες. Η αυτοδυναμία μπορεί να εξασφαλιστεί εφόσον μεταβληθεί η κατανομή των έξτρα εδρών (μπόνους) με βάση τη διαφορά που έχει το πρώτο από το δεύτερο κόμμα. Έτσι, όσο μεγαλώνει η διαφορά των δύο κομμάτων, ο πρώτος θα λαμβάνει περισσότερες έδρες και θα έφτανε πιο κοντά στον στόχο της αυτοδυναμίας.
Με τον υπάρχοντα εκλογικό νόμο, αν δύο κόμματα συνεργαστούν και κατέβουν στις εκλογές με κοινό ψηφοδέλτιο, μπορούν να λάβουν το μπόνους μόνο εάν το ποσοστό τους είναι διπλάσιο του δεύτερου κόμματος, το οποίο συμμετέχει στην εκλογική διαδικασία αυτοτελώς. Για παράδειγμα, σε περίπτωση που ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ συνασπίζονταν στις επόμενες εκλογές και λάμβαναν ένα ποσοστό της τάξεως του 45% και η ΝΔ βρισκόταν στο 23%, τότε οι έξτρα έδρες θα πήγαιναν στον κ. Μητσοτάκη.
Αυτό συμβαίνει καθώς, σύμφωνα με την τωρινή νομοθεσία, το 45%, από τη στιγμή που λαμβάνεται από έναν συνασπισμό δύο κομμάτων, τότε διαιρείται δια του δύο. Άρα οι έδρες που αντιστοιχούν σε κάθε κόμμα αντιστοιχούν σε ποσοστό 22.5%. Έτσι, η ΝΔ που στο υποθετικό σενάριο λαμβάνει 23%, τότε θα έπαιρνε τις έξτρα έδρες αν και δεύτερο κόμμα.
Αν και οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για ένα τέτοιο σενάριο, το ΠΑΣΟΚ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να συζητήσει για το μπόνους. Η κυβέρνηση, πάντως, απορρίπτει κάθε συζήτηση για αλλαγές στον εκλογικό νόμο, παρόλο που συνεχίζουν να επανέρχονται στο τραπέζι.
