Ο Πρωθυπουργός Μοντενέγκρο, επικεφαλής της πλατφόρμας «Δημοκρατική Συμμαχία», που κυβερνά την Πορτογαλία εδώ και ένα χρόνο, ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα πως θα αιτηθεί την ψήφο εμπιστοσύνης του Κοινοβουλίου ούτως ώστε να «διαλυθούν οι αμφιβολίες» για το μέλλον της κυβέρνησής του, εξαιτίας μιας υποκρυπτόμενης πολιτικής κρίσης, επίκεντρο της οποίας είναι η εταιρεία συμβούλων Spinumviva, η οποία ανήκει στην οικογένειά του.
Η εταιρεία αυτή σύναψε συμβάσεις με άλλες, ιδιωτικές εταιρείες, από τις οποίες η αντιπολίτευση καταγγέλει ότι επωφελήθηκε ο Πρωθυπουργός. Ο Μοντενέγκρο από πλευράς του αρνείται ότι υπήρξε οποιαδήποτε σύγκρουση συμφερόντων.
Θεωρείται, όμως, σχεδόν δεδομένο πως ο Μοντενέγκρο θα χάσει την ψήφο εμπιστοσύνης, διότι οι Σοσιαλιστές, σε συνδυασμό με το ακροδεξιό κόμμα Chega, ελέγχουν περισσότερες εκ των μισών εδρών της Βουλής (123 από τις 230) κι έχουν δηλώσει πως θα καταψηφίσουν το αίτημα του Πρωθυπουργού.
Βάσει του Συντάγματος αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση θα πέσει και ο Πρόεδρος της Πορτογαλίας, Μαρσέλο Ρεμπέλο ντε Σόουζα, θα διαλύσει το κοινοβούλιο και θα προκηρύξει πρόωρες εκλογές – τις τρίτες την τελευταία τριετία – πιθανώς στις 11 ή τις 18 Μαΐου με τη χώρα των 10,6 εκατ. κατοίκων να βρίσκεται αντιμέτωπη όλο αυτό το διάστημα με πολιτική αβεβαιότητα.
Τις τελευταίες εκλογές, πριν από έναν χρόνο, στην Πορτογαλία είχε πυροδοτήσει η παραίτηση τον Νοέμβριο του 2023 του σοσιαλιστή Πρωθυπουργού, Αντόνιο Κόστα, μετά την έναρξη έρευνας για εικαζόμενες παρανομίες αναφορικά με τον χειρισμό μεγάλων πράσινων επενδυτικών σχεδίων από την κυβέρνησή του.
Ο Κόστα –ο οποίος βρισκόταν στην εξουσία από το 2015 και είχε αιφνιδιάσει κατακτώντας την απόλυτη πλειοψηφία στις εκλογές του 2022– δεν είχε κατηγορηθεί για κανένα έγκλημα. Ωστόσο, μολονότι, όπως είπε η συνείδησή του ήταν καθαρή, αισθάνθηκε ότι δεν είχε άλλη επιλογή από το να παραιτηθεί επειδή «τα καθήκοντα του πρωθυπουργού δεν συνάδουν με καμία υποψία για την ακεραιότητά μου».
Οι εκλογές του Μαρτίου του 2024 κρίθηκαν στο νήμα με την κεντροδεξιά AD να εξασφαλίζει 80 έδρες έναντι 78 των Σοσιαλδημοκρατών του PS, ενώ το ακροδεξιό Chega εκτόξευσε τον αριθμό των εδρών του από 12 σε 50. Σφυγμομετρήσεις δείχνουν ότι δεν αποκλείεται να προκύψει ανάλογο αποτέλεσμα στις εκλογές του Μαΐου στην Πορτογαλία, καθώς το AD κινείται γύρω στο 30%, ελαφρώς μπροστά από το PS, με την ακροδεξιά Chega τρίτη με 18%.
