Σε αναζήτηση δημοσιονομικού «αέρα» βρίσκεται η κυβέρνηση, με στόχο να υλοποιήσει τη δέσμευση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για μείωση της φορολογίας. Η πρόθεση αυτή κατέστη σαφέστερη κατά την πρόσφατη επίσκεψη του πρωθυπουργού στο υπουργείο Οικονομικών, όπου συναντήθηκε με τον νέο υπουργό, Κυριάκο Πιερρακάκη, και την πολιτική ηγεσία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε ότι τα οφέλη από την εντατικοποίηση της μάχης κατά της φοροδιαφυγής θα γίνουν σύντομα αισθητά από τους πολίτες. Οι δηλώσεις αυτές πυροδότησαν σενάρια για λήψη σχετικών αποφάσεων εντός του καλοκαιριού και ανακοινώσεις τον Σεπτέμβριο από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Ενθαρρυντικά είναι τα πρώτα στοιχεία από την εκτέλεση του προϋπολογισμού για το πρώτο δίμηνο του 2025, καθώς η υπέρβαση στα φορολογικά έσοδα ξεπερνά τα 0,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό γεννά προσδοκίες ότι και φέτος, τόσο από την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της φοροδιαφυγής όσο και από την αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας, θα προκύψουν επιπλέον, σταθερά έσοδα για το κράτος. Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για τη λήψη μόνιμων μέτρων φορολογικής ελάφρυνσης για τους πολίτες.
Η εικόνα αναμένεται να γίνει ακόμη πιο καθαρή κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όταν θα αρχίσουν να ενσωματώνονται τα στοιχεία από την πορεία της τουριστικής περιόδου.
Ήδη, η κυβέρνηση έχει αποφασίσει ότι οποιοσδήποτε δημοσιονομικός χώρος προκύψει εντός του 2025 θα διατεθεί με στόχο τη μείωση των άμεσων φόρων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη μεσαία τάξη. Η προσαρμογή στη φορολογική κλίμακα θα εστιάσει κυρίως σε εισοδήματα έως και 40.000 ευρώ ετησίως, με προτεραιότητα στο τμήμα μεταξύ 10.000 και 20.000 ευρώ και, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν, και στο υπόλοιπο. Η κυβέρνηση φαίνεται να ποντάρει στην αύξηση των εσόδων για να υλοποιήσει τις εξαγγελίες της για ελαφρύνσεις, με την ελπίδα ότι η οικονομία θα συνεχίσει να επιδεικνύει ανθεκτικότητα.
Ο πρώην υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και νυν αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το 2025 θα είναι χρονιά με σημαντικές φορολογικές μειώσεις για τη μεσαία τάξη, ενώ οι σχετικές ανακοινώσεις αναμένονται από τον Πρωθυπουργό στη ΔΕΘ τον προσεχή Σεπτέμβριο.
Στην ίδια κατεύθυνση έχει κινηθεί και ο νυν υπουργός Κ. Πιερρακάκης στις πρώτες του δηλώσεις, τονίζοντας μεταξύ άλλων ότι «σύμμαχός μας στην προσπάθεια της περαιτέρω μείωσης της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής θα είναι η τεχνολογία. Θα χρησιμοποιήσουμε όλες τις δυνατότητές της, ώστε από τα νέα έσοδα να ωφεληθούν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις».
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, εκείνο που αποτελεί το «ιερό δισκοπότηρο» της οικονομικής ηγεσίας είναι η δημοσιονομική σταθερότητα, η οποία επ’ ουδενί δεν πρόκειται να μπει σε κίνδυνο. Μάλιστα, ο Κ. Πιερρακάκης τόνισε χαρακτηριστικά: «Ποτέ ξανά».
Η διαδικασία των αλλαγών στη φορολογική κλίμακα αναμένεται να ξεκινήσει το καλοκαίρι του 2025, μόλις υπάρξουν σαφείς εκτιμήσεις για τον δημοσιονομικό χώρο και τη δυνατότητα εφαρμογής φορολογικών ελαφρύνσεων. Ο υπολογισμός της φοροδιαφυγής το 2024, ο οποίος απέφερε επιπλέον έσοδα 2 δισ. ευρώ, καθώς και η έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα κρίνουν τις τελικές αποφάσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με τους νέους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας, οποιοδήποτε πλεόνασμα εσόδων θα πρέπει να εγκριθεί από την Κομισιόν πριν χρησιμοποιηθεί για φορολογικές μειώσεις.
Σκοπός της κυβέρνησης είναι η στήριξη των μεσαίων εισοδημάτων, τα οποία πλήττονται από την αύξηση των φορολογικών βαρών χωρίς τις αντίστοιχες αυξήσεις, όπως στα χαμηλότερα εισοδήματα. Παράλληλα επιθυμεί να καταστήσει τη φορολογική κλίμακα πιο δίκαιη μέσω του τιμαριθμικού εκσυγχρονισμού της.
Τα βασικά σενάρια που εξετάζονται:
- Μείωση του φορολογικού συντελεστή για εισοδήματα από 10.001 έως 20.000 ευρώ: Προβλέπεται μείωση του συντελεστή από 22% που είναι σήμερα σε χαμηλότερα επίπεδα με επικρατέστερο το 15%, κάτι που θα οδηγήσει σε μείωση του φόρου κατά 700 ευρώ και σε αύξηση του μηνιαίου εισοδήματος κατά 50 ευρώ για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα.
- Τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας: Στόχος είναι η ελάφρυνση των φορολογουμένων με εισοδήματα από 20.000 έως 40.000 ευρώ, καθώς η απουσία τιμαριθμικής αναπροσαρμογής της κλίμακας είχε οδηγήσει σε αυξημένα φορολογικά βάρη λόγω του πληθωρισμού.
- Αύξηση του ορίου για τον ανώτατο φορολογικό συντελεστή: Σήμερα, ο φορολογικός συντελεστής 44% επιβάλλεται σε εισοδήματα άνω των 40.000 ευρώ. Το σενάριο προβλέπει την αύξηση αυτού του ορίου για να μειωθούν οι φορολογικές πιέσεις σε υψηλότερα εισοδήματα.
- Κούρεμα τεκμηρίων: Από το 2026, αναμένεται να εφαρμοστεί μείωση κατά 30% στα τεκμήρια διαβίωσης, με σταδιακή κατάργησή τους τα επόμενα χρόνια. Η αλλαγή αυτή στοχεύει στην αποκατάσταση των αδικιών και τη δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών, ιδίως για μισθωτούς και συνταξιούχους με χαμηλά εισοδήματα.
- Μείωση ασφαλιστικών εισφορών: Σχεδιάζεται νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% το 2026, με την πιθανότητα εφαρμογής αυτής της αλλαγής και νωρίτερα, εφόσον τα φορολογικά έσοδα το επιτρέψουν. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, όλα θα σταθμιστούν και θα ληφθούν οι αποφάσεις αφού υπάρξουν συγκεκριμένα στοιχεία από την πορεία των φορολογικών εσόδων, τουλάχιστον για τους πρώτους πέντε μήνες του έτους.
